PMSیا سندرم پیش از قاعدگی در واقع مجموعه‌ای از علائم است و یك مشكل بسیار شایع زنان محسوب می‌شود. این علائم معمولا یك یا 2 هفته قبل از قاعدگی تا چند روز پس از آن بروز می‌كند و گاه تمام زندگی فرد را مختل می‌كند. این سندرم بقدری شایع است كه تقریبا هیچ زنی نیست كه در طول عمر خود حداقل یك بار یكی از این علائم را تجربه نكرده باشد.

PMSمی‌تواند تمام سیستم‌های بدن را تحت تاثیر قرار دهد و علائم آن به قدری متنوع هستند كه آن را بیماری هزار چهره می‌دانند و متخصصان نزدیك به 100 تا 150 علامت را برای آن برشمرده‌اند. این علائم در هر فرد می‌تواند با الگوی خاصی بروز كند و وقتی این علائم به طور دوره‌ای تكرار شوند، تشخیص این سندرم مشخص می‌شود. شایع‌ترین این علائم شامل مواردی مثل ناپایداری خلقی، تحریك‌پذیری، زود رنجی، عصبانیت و تنش‌های عصبی، بدگمانی، ناامیدی، گریه و خشونت، انواع سردردها، میل شدید به شیرینی‌جات، افزایش اشتها، ورم دست و پا، احساس ورم و نفخ در شكم، مشكلات چشمی، گرفتگی‌های عضلانی و بروز مشكلات در دستگاه شنوایی، ادراری و گوارشی هستند. بسیاری از مشكلات حوالی بلوغ دختران جوان مثل بدخلقی، سركشی در برابر والدین، فرار از منزل و عدم حضور در كلاس‌های درس می‌تواند به دلیل این سندرم و عواقب روحی و روانی آن باشد كه اگر به آن توجه نشود تا سنین بالا تشخیص داده نمی‌شود.

به این ترتیب سیستمی از بدن نیست كه این سندرم آن را درگیر نكند. بیشتر علائم به صورت پایدار نیست و در زمان‌های گوناگونی بروز پیدا می‌كند ولی گاهی ممكن است فقط 5 روز در ماه این علائم محو شوند كه این خود یعنی 60 روز در سال می‌توان از این سندرم در امان بود و حدود 300 روز از یك سال در معرض این مشكلات بودن چیز كمی نیست البته خوشبختانه در واقع این میزان از شدت كمتری برخوردار است ولی آگاهی داشتن از وجود چنین اختلالی به شما كمك می‌كند تا در صورت بروز به خوبی با آن برخورد كنید.

PMSچطور ایجاد می‌شود؟
با وجود اینكه PMSعلت اصلی سندرم پیش از قاعدگی شناخته نشده است، ولی برخی از صاحبنظران علت اصلی آن را به هم خوردن تعادل هورمون‌های زنانه یعنی استروژن و پروژسترون می‌دانند. این سندرم فقط در افرادی دیده می‌شود كه تخمك‌گذاری دارند، بنابراین می‌توان سندرم پیش از قاعدگی را به وقایع ناشی از تخمك‌گذاری دانست. خیلی وقت نیست كه پروستاگلندین‌ها شناخته شده‌اند ولی اثرات آنها روی كل سیستم‌های بدن در حال كشف است. این مواد روی همه جای بدن اثر دارند: رگ‌های خونی، مغز و سیستم ادراری ـ تناسلی از آن جمله‌اند. این مواد علاوه بر اثرات مثبت فراوان خود، می‌توانند ایجادكننده حس درد نیز باشند. به همین علت در بسیاری از مشكلات از جمله دردهای قاعدگی از مواد ضد پروستاگلندین استفاده می‌شود.

پیشگیری و درمان سندرم پیش از قاعدگی
برای تشخیص سندرم پیش از قاعدگی جداولی وجود دارد كه شما برای استفاده از آنها باید علائم روزانه را علامت بزنید و برگه را نزد پزشك خود ببرید تا به این وسیله پزشك بتواند مشكل شما را بخوبی تشخیص دهد.
اولین اقدامی كه پس از تشخیص PMSضرورت دارد و هیچ اقدامی نمی‌تواند به این اندازه اثر داشته باشد، در میان گذاشتن آن با همسر و در صورت امكان با خانواده، دوستان و همكارانتان است. چرا كه برای به حداقل رساندن این علائم هیچ چیز به اندازه آگاهی، حمایت و همدلی نزدیكان و بویژه همسر اثربخش نخواهد بود. اطرافیان با دانستن این مساله بهتر شما را درك می‌كنند و می‌توانند به شما در مسیر درمان كمك كنند.
خوشبختانه سندرم پیش از قاعدگی با ایجاد آرامش روحی و عمل به توصیه‌های تغذیه‌ای حتی بدون درمان دارویی تا حد زیادی بهبود می‌یابد.

در بروز این مشكل افت قند خون بسیار شایع است و تغییر در هورمون‌های بدن، زمینه را برای بروز واكنش‌های مربوط به كاهش قند خون مساعد می‌سازد. این واكنش‌ها می‌توانند به صورت غیر متعارف مثل زودرنجی، میگرن، وحشت، گریه و عصبانیت شدید بروز كنند. بنابراین به هیچ عنوان بیش از 5 ـ 4 ساعت گرسنه نمانید، سعی كنید از چربی تا حد امكان كمتر استفاده كنید و مصرف كربوهیدرات‌های پیچیده مثل غلات را افزایش دهید. تا می‌توانید قند ساده و آبنبات و چیزهایی از این قبیل را كمتر مصرف كنید، نمك را از رژیم غذایی خود حذف كنید تا از احتباس آب و ورم جلوگیری كنید، سعی كنید تنش‌ها و استرس زندگی خود را بسیار محدود كنید و به ورزش منظم بپردازید و ویتامین‌هایی نظیر ویتامین‌های گروه Bبخصوص B6 می‌تواند باعث كاهش افسردگی و ورم و كاهش میل شدید به قند شود.

مصرف روزانه یك عدد قرص ب كمپلكس می‌تواند كمك‌كننده باشد. سعی كنید كافئین رژیم غذایی خود را به حداقل برسانید و از نوشیدنی‌های گازدار و آماده كه حاوی شكر زیادی هستند خودداری كنید.
در نهایت در صورتی كه علائم شما با این روش‌ها بهتر نشد حتما با پزشك خود مشورت كنید.

دردسرهای قاعدگی دردناك
یكی از مشكلاتی كه می‌تواند به تنهایی یا همراه علائم PMSرخ دهد، قاعدگی دردناك است. حدود 50 تا 70 درصد خانم‌ها با این مشكل دست و پنجه نرم می‌كنند. پزشكان دلیل بروز این دردها را آزادسازی پروستاگلندین‌ها در بدن می‌دانند. این درد معمولا یكی دو روز قبل از قاعدگی شروع می‌شوند و در روز اول قاعدگی به اوج خود می‌رسد. این درد می‌تواند همراه بروز تهوع و استفراغ، تكرر ادرار، بی‌حالی و ضعف و سردرد باشد. دیسمنوره 2 نوع اولیه و ثانویه دارد و معمولا 2 تا 3 سال پس از شروع اولین دوره قاعدگی بروز می‌یابد. قاعدگی دردناك معمولا در مواقعی رخ می‌دهد كه تخمك‌گذاری صورت بگیرد و در غیر این صورت باید به دنبال دلایلی باشیم كه به طور ثانویه باعث بروز این دردها می‌شود. به عنوان مثال وقتی مشكلی در لگن باشد می‌تواند به طور ثانویه دردهایی همراه با قاعدگی بدهد.

افرادی كه چاق هستند، دخانیات مصرف می‌كنند، بچه‌دار نشده‌اند، سابقه این دردها را در مادر یا خواهر خود ذكر می‌كنند یا تحت استرس و فشارهای عصبی زیادی هستند، بیشتر دچار دیسمنوره می‌شوند. داروهایی كه معمولا توسط پزشك تجویز می‌شود مثل داروهای ضد پروستاگلندین و گرم كردن موضعی، می‌تواند درد را كاهش دهد. به علاوه توصیه‌هایی كه در مورد سندرم پیش از قاعدگی گفته شد نیز در كاهش این مورد موثر هستند.