آذین : زیور، طاق نصرة‌، تزئین ، آرایش 

آراه : نام فرشته موکل روز بیست و یکم ازماه پنجم درآئین زردشت 

آرزو : کام ، مراد ، معشوق ، امید 

آرش: درخشان ، آفتاب ، جد بزرگ اشکانیان – پهلوان کمانگیر ایرانی در لشگرمنوچهر 

آرتین: عاقل و زیرک,نام پهلوان ایران در زمان منوچهر پادشاه پیشدادی 

آرتام:والی فریگه در زمان کوروش هخامنشی 

آرتمن:نام برادر بزرگ تر خشایار شاه پسر داریوش شاه 

آرشام : بسیار قوی – پدر بزرگ داریوش بزرگ هخامنشی 

آرمان : آرزو – خواهش – امید 

آرمین : آرام گرفتن – پسر کیقباد پادشاه پیشدادی 

آرمیتا: آرامش یافته ، کلمه ای زردشتی است 

آریا فر: دارنده شکوه آریائی 

آریا : آزاده نجیب – یکی از پادشاهان ماد – مهمترین نژاد هند و اروپائی 

آریا مهر : دارنده مهر ایران – از سرداران داریوش سوم 

آرین : سفید پوست آریائی 

آزاده : دلیر و بی باک ، رها 

آزرم : شرم ، مهر ، محبت ، عشق 

آزرمدخت : یکی از ملکه های ساسانی 

آزیتا : آزاده 

آناهیتا : الهه آب 

آونگ : شبنم – نام کردی 

آهو: شاهد ، معشوق، یکی از همسران فتحعلی شاه قاجار 

آیدا : شاد، ماه – نام تذکمنب 

اتسز : لاغر و استخوانی – از پادشاهان خوارزم 

اختر : ستاره ، علم ، درفش 

ارد : خیر وبرکت ، فرشته نگهبان ثروت – نام چند تن از پادشاهان اشکانی 

ارد شیر : شیر زیبا – اردشیر بابکان بنیانگذار سلسله ساسانیان 

اردوان : نام پادشاهان معروف اشکانی 

ارژن : درختی با چوب بسیار سخت و محکم – نام کردی 

ارژنگ : آرایش – کتاب مانی نقاش – دیوی که رستم در هفتخوان اورا کشت 

ارسلان : شیر، دلیر و شجاع – نام پادشاه سلجوقی 

ارغوان : نام درختی با گل و شکوفه های سرخ رنگ 

ارمغان : هدیه ، تحقه ، سوغات 

ارنواز: نوازش شده اهورا – دختر جمشید شاه پیشدادی 

اروانه : نام گلی کوهی است – نامی کردی 

استر : ستاره – بردارزاده مردخای وزن خشایارشاه 

اسفندیار : پاک آفریده شده – پسر گشتاسب که بدست رستم کشته شد 

اشکان : منسوب به اشک – بنیانگذار سلطنت پارتها 

اشکبوس : پهلوان کوشانی که به کمک افراسیاب آمد، اما به دست رستم کشته شد 

افسانه : داستان ، سرگذشت ، حکایت گذشتگان 

افسون : سحر و جادو ، حیله و تزویر 

افشین : با همت . 

امید : انتظار ، آرزو 

انوش (‌ آنوشا ) : استوار و جاوید – دخترمهرداد ششم 

انوشروان : دارنده لوح جاویدان – لفب خسرو اول پادشاه ساسانی 

اورنگ : عقل و کیاست ، تخت پادشاهی 

اوژن : شکست دهنده ، دشمن برانداز 

اوستا : نام کتاب آسمانی زردشت 

اهورا : صاحب ، فرمانروای دانا 

ایاز : بزرگ و پاینده – نام غلام ترک سلطان محمود غزنوی 

ایران : محل زندگی آریائیها 

ایراندخت : دختر ایران 

ایرج : یاری دهنده آریائیها – پسرفریدون ، پادشاه و پهلوان ایرانی 

ایزدیار : کشی که خداوند یار اوست 

بابک : پدر کوچک ، جد اردشیر ، پسر ساسان 

باپوک : کولاک ، نامی کردی 

باربد : پرده دار ، موسیقی دان و نوازنده دربار خسرو پرویز 

بارمان : لایق – نام سردار افراسیاب 

بامداد : پگاه ، سپیده دم – نام پدر مزدک 

بامشاد : کسی که در سحرگاهان شاد است – نوازنده مشهور دربار ساسانیان 

بانو : خانم ، ملکه ، لقب آناهیتا الهه نگهبان آب 

بختیار : خوشبخت ، خوش اقبال – استاد رودکی در موسیقی 

برانوش : مهندس رومی که پل شوشتر را در زمان شاپور ساسانی 

بردیا : پسر کورش و برادر کمبوجیه 

برزو : بلند قامت – پسر سهراب و نوه رستم دستان 

برزویه : طبیب مشهور انوشیروان و مترجم کلیله ودمنه از هندی به پهلوی 

برزین : بلند و تنومند – ازپهلوانان ایران – نام پسر گرشاسب 

برمک : از وزیران ساسانی – نام اجداد و نگهبانان آتشکده بلخ 

بزرگمهر : خورشید بزرگ – نام وزیر دانشمند انوشروان ساسانی 

بنفشه : گلی رنگارنگ و زینتی با عمر نسبتا طولانی 

بوژان : رشد کرده – نامی کردی 

بویان : خوشبو – مامی کردی 

بهار : شکوفه و گل – سه ماه اول سال شمسی 

بهارک : بهار کوچولو 

بهاره : بهاری 

بهتاش : خوب ومانند 

بهداد : نیک آفریده شده 

بهرام : پیروز ، ایزد پیروزی درآئین زردشت ، لقب برخی از پادشاهان ساسانی 

بهدیس : خوش رنگ ، خوشگل 

بهرخ : زیبا چهره ، قشنگ 

بهرنگ : خوش رنگ 

بهروز : خوشبخت ، نیکبخت 

بهزاد : نیک نژاد – مینیاتوریست مشهور صفویان – نام اسب سیاوش 

بهشاد : خوشحال وشاد 

بهمن : نیک اندیش – برف انبوه که از کوه فرو ریزد – جانشین اسفندیار 

بهناز : خوش ناز‌، باناز ، طناز 

بهنام : نیک نام 

بهنود : سلامت ، عافیت 

بهنوش : کسی که نیک مینوشد 

بیتا : بی همتا ، بی مانند 

بیژن : ترانه خوان ، جنگجو – پسر گیو و دلداده منیژه 

پارسا : پاکدامن ، زاهد 

پاکان : پاکها – نامی کردی 

پاکتن : نیکو چهر پاکیزه تن 

پاکدخت : دختر پاک 

پانته آ : همسر آرتاداس که مادها او را به کورش هدیه کردند امانپذیرفت 

پدرام : آراسته ، نیکو ، شاد 

پرتو : روشن ، تابش 

پرشنگ : تابش ، آتشپاره 

پرتو : روشن ، تابش ، فروغ 

پرستو : پرنده مهاجر 

پرویز : پیروز – لقب خسرو دوم ، پادشاه ساسانی 

پردیس : بهشت ، باغ و بستان 

پرهام : ازاشخاص بسیار ثروتمند در زمان بهرام گور 

پژمان : افسرده ، غمگین 

پژوا : بیم و هراس 

پرنیا : پارچه حریر 

پشنگ : میله آهنی – نام پدرافراسیاب 

پروانه : حشره ای زیبا که خود را به شعله می زند 

پروین : ثریا ، ستارگان کوچک نزدیک به هم 

پری : فرشته ، جن ، همزاد 

پریچهر : زیبا روی – نام زن جمشید شاه 

پریدخت : دختر پری ، همسر سام نریمان و مادر زال 

پریسا : همچون پری 

پرناز: پری ناز دار 

پریوش : پری روی ، فرشته روی 

پریا : کبوتر بال شکسته ای که به دنبال آشیانه می گردد. 

پوپک : هدهد 

پوران : جانشین ، یادگار 

پوراندخت : نام دختر خسروپرویز 

پوریا : پهلوان محمد خوارزمی ملقب به پوریای ولی 

پولاد : آهن سخت و کوبیده ، نام پهلوان ایرانی زمان کیقباد 

پویا : رونده و دونده – نامی کردی 

پونه : گیاهی خوش عطر و بو که در کنار جویها می روید. 

پیام : الهام ، وحی ، پیغام 

پیروز: کامیاب ، فاتح ، نام چند نفر از پادشاهان ساسانی 

پیمان : عهد ، قول وقرار – عنوان اسامی مردان در فارسی دری 

تابان : تابنده ، منور 

تاباندخت : دختر تابناک 

تاجی : تاجدار ، نام و عنوانی در فارسی دری 

تارا : ستاره 

تاویار : آتشبان – نامی کردی 

ترانه : زیبا و صاحب جمال ، سرود ، نغمه 

تناز : نازنین ، با ناز و کرشمه – نامی کردی 

توران : نام دختر خسروپرویز – سرزمین تور 

توراندخت : دختری از توران 

تورج : دلاور ، یکی از سه پسر فریدون شاه 

تورتک : خروس صحرایی ، قرقاول 

توفان : باد سخت 

توژال : برف اندک – نامی کردی 

تیر داد : داده تیر ، اشک دوم پادشاه اشکانی 

تینا : گل ، نامی کردی 

تینو : تشنه ، نامی کردی 

جابان : سردار ایرانی یزدگرد 

جامین : اسم یکی از قهرمانان ایران زمین ، نامی کردی 

جاوید : پایدار ، همیشگی 

جریره :‌ نام دختر پیران ویسه که همسر سیاوش شد. 

جمشید : پسر طهمورث چهارمین پادشاه پیشدادی 

جوان : برنا ، دلیر ، شاداب 

جویا : جوینده – پهلوان مازندرانی بود که بدست رستم کشته شد. 

جهان : دنیا ، عالم ، گیتی ، کیهان 

جهانبخت : شانس و اقبال جهان 

جهانبخش : بخشنده جهان 

جهاندار : نگهبان جهان 

جهانگیر : فاتح جهان – نام پسر رستم 

جهان بانو : بانوی جهان ، ملکه جهان 

جهاندخت : دختر گیتی 

جهان ناز : مایه فخر عالم 

جیران : آهو ، نامی ترکی 

چابک : زرنگ ، چالاک 

چالاک : سریع و زبردست 

چاوش : پیشرو و پیش قراول کاروان 

چترا : دوازدهمین پادشاه سلسله ماد 

چوبین : کنیه و لقب بهرام چوبین سردار انوشیروان 

چهرزاد : نام دختر بهمن است که سی سال پادشاهی کرد 

خاوردخت : دختر مشرق زمین 

خداداد : خدا داده 

خدایار : دوست خدا – فرمانروای بخارا بوده است 

خرم : شاد و خندان – پهلوان خرم از عهد شاه شجاع است 

خرمدخت : دختر شاد و خندان 

خسرو : مشهور ، نیک نام – لقب چند تن از پادشاهان ساسانی 

خشایار : قهرمان ، نیرومند – نام پسر داریوش کبیر هخامنشی 

خورشید : درخشنده آفتاب – معشوقه جمشید درداستان جمشید و خورشید 

دادمهر : زاده آتش ، نام استاندار پارسی طبرستان 

دارا : مالدار، ثروتمند ، از نامهای خداوند 

داراب : نام پسر بهمن پادشاه کیانی 

داریا : دارنده ، ازنامهایی که در اوستا آمده است 

داریوش : نگهبان نیکی – فرزند ویشتاسب از شاهان بزرگ هخامنشی 

دانوش : از اسمهائی که در کتاب وامق و عذرا آمده است 

داور‌:‌ حاکم عادل ، قاضی 

دایان : ماما ، نامی کردی 

دریا : بحر ، نام فرزند علاالدین عماد شاه 

دل آرا : محبوب و معشوق 

دل آویز : دلچسب ، دلکش ، آویزه دل 

دلارام : مایه آرامش دل / معشوقه بهرام گور 

دل انگیز : گوارا ، مطلوب 

دلبر : برنده دل ، یار و معشوق 

دلبند : عزیز و گرامی 

دلربا : رباینده دل ، محبوب 

دلشاد : شادمان و خوشحال 

دلکش : جذب کننده دل ، دلربا ، دلپذیر 

دلناز : آنکه قلب و دلش ناز است 

دلنواز : مهربان ، مشفق 

دورشاسب : نام جد پنجم گرشاسب ، دور از اسب پادشاه 

دنیا : عالم و گیتی 

دیااکو: اولین پادشاه مادها در قرن هفتم پیش از میلاد 

دیانوش : دزد دریائی در داستان وامق و عذرا 

دیبا : پارجه ابریشمی رنگی ، روی زیبا 

دیبا دخت : دختر زیبا ، دختری همچون پرنیان 

رابو : نام گلی بهاری – نامی کردی است 

رابین : مشاور ، متعمد – نامی کردی است 

رادبانو : بانوی بخشنده و جوانمرد 

رادمان ( رادمن ) : نام سپهسالار خسرو پرویز ساسانی 

رازبان : راز دار – عنوان مردان بزرگ در پارسی دری 

راژانه : رازیانه – نامی کردی برای دختران 

راسا : هموارو صاف – نامی کردی 

رامتین : آرامش تن – موسیقی دان عهد ساسانیان 

رامش : فراغت ، آسودگی ، راحتی ، نام هیربد زردشتی 

رامشگر : خواننده و نوازنده ، خنیاگر 

رامونا : نگهبان عاقل 

رامیار : چوپان و گوسفند چران 

رامیلا : خدای بزرگ ، نامی آشوری است 

رامین : معشوقه ویس ، نام یکی از سرداران ایران 

راویار : شکارچی – نامی کردی 

رژینا : مانند روز – نامی کردی 

رخپاک : دارای چهره پاک 

رخسار : چهره ، سیما 

رخشانه : منسوب به رخش 

رخشنده : تابان ، کنایه از خورشید است 

رزمیار : رزمنده ، مبارز 

رستم : تنومند و قوی اندام ، جهان پهلوان ایرانی و قهرمان بزرگ شاهنامه 

رکسانا : نورانی ، روشن 

روبینا : یاقوت سرخ 

رودابه : فرزند تابان ، زن پسرزا ، نام قلعه ای در غرب ایران 

روزبه : خوشبخت : بهروز، از موبدان بهرام گور ساسانی 

روشنک : مشعل دار ، همچنین نام دارویی گیاهی است 

روناک : روشن 

رهام : نام پسر گودرز 

رهی : راهی شده ، روان ، مسافر 

ریبار : رهگذر ، نامی کردی 

راسپینا : پائیز ، لغت زند و پازند 

زادبخت : خوشبخت ، خوش اقبال 

زاد به : بهزاد ، نیک زاده شده 

زاد چهر : دارای نژاد پاک و اصیل 

زاد فر : زاده روشنی 

زال : فرزند سپید موی سام نریمان و پدر رستم قهرمان ملی ایرانیان 

زادماسب : برادر شاپور ساسانی ، نام یکی از قضات ساسانی 

زاوا : داماد ، نامی کردی 

زردشت : صاحب شتر زرد و زرین ، پیامبر ایران باستان 

زرنگار : طلا کوب ، زرین 

زری : طلائی ، زربفت 

زرین : طلائی رنگ ، منصوب به زر 

زرینه : آنچه منسوب به زر است 

زمانه : روزگار ، دهر 

زونا : گیاهی با گل کبود رنگ ، نامی کردی 

زیبا : خوشگل ، قشنگ ، خوب ونیکو 

زیبار : قبیله ای از کردها ، نامی کردی 

زیما : زمین ، لغت اوستائی 

زینو : زنده ، پابرجا – نامی کردی 

ژاله : شبنم ، قطره 

ژالان : گلهای دارای قطره و شبنم – نامی کردی 

ژیار : زندگی ، زندگی شهری – نامی کردی 

ژینا : زندگی و حیات – نامی کردی 

ژیوار : زندگی 

سارا : صحرا ، کوه و دشت – نامی کردی 

سارک : سار کوچک ، پرنده ای سیاه رنگ وبزرگتر از گنجشک 

سارنگ : نام سازی شبیه به کمانچه 

ساره : بامداد ، فردا – نامی کردی 

ساسان : سوال کننده ، رئیس معبد آناهید استخر که خاندان ساسانیان به او منسوبند 

ساغر : پیاله شرابخوری ، جام 

سام : سیه چرده – جهان پهلوان ایرانی وجد رستم 

سامان : ترتیب ، نظام ، زندگی 

سانا : سهل و آسان 

ساناز : کمیاب ، نادر، نام گلی است 

سانیار : حامی و یار و پشتیبان – نامی کردی 

ساویز : خوش اخلاق ، مهربان – نامی کردی 

ساهی : آسمان صاف – نامی کردی 

ساینا : خاندانی از موبدان زردشتی ، سیمرغ 

دیدگاه شما : [0] نظر