با دكتر حسين طباطبايي، متخصص پوست و مو، درباره روشهاي صحيح حمام كردن از منظر يک متخصص پوست به گفتگو نشستهايم.
سلامت: آقاي دكتر! بعضيها عادت دارند دوش بگيرند و بعضيها عادت دارند در وان بخوابند. از بين اين 2 عادت، كدام يکي سالمتر است؟
راستش، اين 2 عادت، تفاوت چنداني با هم ندارند. البته يک تفاوت مختصر وجود دارد که بايد به آن اشاره کنم. بهطور معمول وقتي دوش ميگيريد، آب روي سر و بدنتان جاري ميشود و پوست و مويتان را شستشو ميدهد و ميرود. اين آب، آبي است كه جريان دارد و از آب لولهكشي شهر است و طبيعتا پاكيزه. ولي وقتي وان را پر ميكنيد و در آن دراز ميكشيد، آب راكد است و امكان آلودگي آن وجود دارد و مقداري از چرك بدن وارد آب وان ميشود. از طرف ديگر، وقتي دوش ميگيريد آب كمتري استفاده ميشود تا بخواهيد براي حمام كردن تمام اعضاي خانواده وان را از آب پر و خالي كنيد. همچنين شستشوي كامل بدن و اعمال بهداشتي زير دوش راحتتر است.
سلامت: پس به نظر ميرسد دوش گرفتن بهداشتيتر است؟
بله. وقتي استحمام تمام و آب وان خالي ميشود، مقداري از آلودگيها به ديوارههاي وان ميچسبد. اگر يكي ديگر از اعضاي خانواده كه ميخواهد به عنوان نفر بعدي حمام كند، وان را از آب پر كند، اين آلودگيها دوباره وارد آب ميشوند و آب را آلوده ميكنند.
سلامت: اگر همه اعضاي يك خانواده عادت داشته باشند در وان حمام كنند؛ چه؟
بايد اعضاي خانوادهاي كه از وان براي حمام كردن استفاده ميكنند، به رعايت بهداشت وان كه وسيلهاي عمومي به حساب ميآيد، توجه كافي داشته باشند. لازم است هر نفر پس از استحمام ديوارههاي وان را با وسيلهاي زبر از آلودگيها پاك و ضدعفوني كند تا براي استفاده نفر بعدي آماده باشد.
سلامت: كيسه و سفيدآب چطور؟ واقعا كيسه كشيدن چركها را از روي پوست پاك ميكند؟
ما به هيچ وجه استفاده از كيسه و سفيدآب را توصيه نميكنيم؛ چون باورهايي كه درباره آن در فرهنگ ما وجود دارد، غلط است. ما با كيسه كشيدن ميخواهيم به زور طبقه سطحي پوست را كه لايه شاخي نام دارد، از سطح پوست برداريم و خيليها وقتي به اصطلاح با كيسه چرك ميكنند، تصور ميكنند اين چركها هستند كه از پوست خارج شدهاند؛ درحالي كه اين لايهاي از پوست است كه شما به زور كندهايد. وجود لايه شاخي پوست كه سطح آن را ميپوشاند و لايهاي مرده از سلولهاي پوستي است، براي حفاظت لايههاي زيرين پوست كه زندهاند، لازم است.
سلامت: پس پيشنهاد شما چيست؟
استفاده از يك ليف نرم و صابون، بهتر است. يك ليف نرم براي برداشتن عرق از سطح پوست كافي است. با استفاده از يك ليف نرم، آن بخش از سلولهاي سطحي پوست كه آمادگي جدا شدن از سطح پوست را دارند، برداشته ميشوند و ميريزند. بنابراين لازم نيست شما با يك كيسه زبر و سفيدآب زبرتر و با فشار دست به جان طبقه سطحي پوستتان بيفتيد. اين كار سلامت پوست و نقش حفاظتي آن را به خطر مياندازد.
سلامت: بعضيها در يكبار حمام رفتن، 3بار سرشان را شامپو ميكنند. اين عادت، عادت خوبي است؟
شامپو كردن شيوه خاصي دارد. اگر شما پوست طبيعي يا مايل به چرب داريد كه اغلب جوانها چنين پوستي دارند، ميتوانيد از اين روش استفاده كنيد. اگر هر روز حمام ميرويد بايد يك بار شامپو كنيد. اگر يك روز در ميان به حمام ميرويد بايد دو بار شامپو كنيد و اگر سه روز يك بار حمام ميكنند بايد سه بار شامپو كنند؛ يعني به ازاي هر روز بايد يك بار شامپو بزنند. ولي بهتر است با فواصل كمتري به حمام برويد تا كمتر شامپو بزنيد. پس اگر هر روز حمام برويد و يك بار شامپو بزنيد، بهتر از سه روز در ميان سه بار شامپو زدن است.
سلامت: درباره كساني كه پوست خشك دارند، چطور؟
كساني كه پوست طبيعي مايل به خشك دارند بايد بر حسب خشكي موهايشان يك روز در ميان يا دو روز در ميان به حمام بروند و تعداد دفعات شامپو زدن را كمتر كنند. كساني كه به دليل پيري پوست و موهايشان خشك شده است ميتوانند هر روز حمام كنند ولي هر روز شامپو نكنند و با آب تنها دوش بگيرند. بهتر است به دليل خشكي پوست و مويشان دو يا سه روز يك بار شامپو بزنند.
سلامت: حرف آخر؟
توصيه آخرم اين است كه پس از استحمام، فاصله ميان انگشتان پا به طور كامل خشك شود؛ به دليل اينكه پس از شستن پا، اغلب رطوبت ميان انگشتان پا باقي ميماند و اين رطوبت زمينهساز پرورش قارچهايي در اين محيط ميشود كه بيماريزا هستند و به سفيد شدن و ليچ شدن ميان انگشتان پا منجر ميشوند. براي پيشگيري از اين مشكل بايد پا را پس از شستن، خوب خشك و سپس از جوراب و كفش استفاده کرد.
دكتر گلرخ ثريا/گفتگو با دكتر حسين طباطبايي درباره استحمام سالم
