چطور شد از حوزه اجرا به تهيهكنندگي روي آورديد؟
حدود 25 سال در حوزه اجرا فعاليت كردم و به حدي دلبسته كار و مخاطبانم بودم كه كمتر به شاخه ديگري فكر ميكردم تا اين كه بنا به صلاحديد رسانه ملي، گروه كودك و نوجوان از شبكه يك سيما به شبكه 2 نقل مكان كرد و همه فعالان در اين حوزه در تلويزيون گردهم آمدند. با تجربياتي كه در اين سالها از زندگي با نوجوانان و جوان داشتم به اين نتيجه رسيدم كه خواستههاي مخاطبانم را در قاب تلويزيون در قالب يك برنامه به اين عزيزان و خانوادههاي محترمشان تقديم كنم كه منجر به توليد برنامه قطبنما شد.
البته در اينجا بايد از اعتمادي كه مديريت گروه اجتماعي شبكه يك و تهيهكننده باتجربه سيماي خانواده آقاي سبطي به من داشتند تشكر كنم.
چرا اين نام يعني قطبنما را انتخاب كرديد؟
همانطور كه نقطه مقابل قطب شمال، قطب جنوب است، نقطه مقابل سعادت هم شقاوت است، البته ناگفته نماند كه سرشت و فطرت ما انسانها ميل به سعادت دارد.
حالا بماند كه گاهي در فراز و نشيبهاي زندگي از اصل خويش دور ميشويم، اما باز هم به دنبال ابزارهايي هستيم كه بتواند نور را به دلهايمان و زندگي بتاباند.
در قطبنما به دنبال راهكارهايي بودم كه تاثير خانواده و معنويت بر تفكر نوجوانان و جوانان را بيابم و سادهترين، سالمترين و درستترين راه انعكاس را به نمايش بكشم. به همين دليل نام «قطبنما» بر پيشاني طرح حك شد.
قطبنما به لحاظ ساختار و محتوا با برنامههايي از اين دست چه تفاوتهايي دارد؟
واقعيت اين است كه همكارانم در تلويزيون تا به حال زحمات زيادي كشيدهاند و يقين بدانيد برنامههاي خوبي در اين حوزه (نوجوان و جوان) توليد و پخش كردهاند اما شايد قطبنما از اين جهت متفاوت باشد كه در اين برنامه خبري از نصيحت و كليشه نيست! حضور افراد درجه يك خانواده در كنار فرد شاخص يا همان فرد ممتاز، هنرمند و نخبه كمك ميكند تا بيننده با توجه به محبتها و تجربهها و نكات ارائه شده توسط كارشناس قضاوت كرده و با تفكر صحيح تصميمگيري كند و در عين حال در ذهن خود مقايسهاي بين خود و فرزند داشته باشد و اين كه باور كند موفقيت و ممتاز بودن نيازمند شرايط خاص نيست. بلكه اين افراد از سطوح مختلف اجتماعي هستند كه خود را باور دارند و ميخواهند موفق باشند.
طراحي در مورد ساختار «قطبنما» چطور شكل گرفت، آيا از الگوي خاصي پيروي ميكرديد؟
بعد از طراحي قطبنما با كارگردان جوان و خلاق آقاي پويان مقدم صحبت كردم كه فقط روي يك مساله اختلافنظر داشتيم. طراحي و ورود به آيتمها و بهرهمندي از المانها نقطه مشترك ما بود. ميخواستم دوربين را به ميان نوجوانان و جوانان ببريم و حرفهاي اين عزيزان را بشنويم و بعد از خانوادهها دعوت كنيم به استوديو بيايند و به بيان راهكارها در شكلگيري اين مسير بپردازند، اما آقاي مقدم اعتقاد داشت مثلثي را در استوديو شكل دهيم (مجري ـ خانواده ـ فرد موفق) كه در نهايت با احترام به نظر ايشان قطبنما با اين فضا ساخته شد. ناگفته نماند كه تيم قطبنما تركيبي از افراد دلسوز، خلاق و باحوصله بود كه به اين برنامه هويت بخشيد.
موضوعات برنامه بر چه اساسي انتخاب ميشود؟
ليستي از تمام موضوعاتي كه در ارتباط با زندگي نوجوانان و جوانان بود و نكاتي كه زندگي اجتماعي، فردي، موفقيتها و شكستها را تحتالشعاع قرار ميدهد، تهيه كرديم و بعد با توجه به نوع موفقيت مهمانان و موضوعات، برنامه شكل گرفت و در نهايت نتايج ارزشمندي را به وجود آورد. قطبنما با صحبتهاي كارشناس برنامه، دكتر بهشتيان (كه در مدت زمان 2 دقيقه صورت ميگيرد) با مهارت لازم به مخاطب ارائه ميشود و موجبات تاثيرگذاري را فراهم ميكند.
به عامل مهمي اشاره كرديد، چه نكاتي در توليد اين قبيل برنامهها ميتواند اين تاثيرپذيري را بيشتر كند و شما در قطبنما چه كرديد؟
در ابتداي برنامه، دعاي امام سجاد(ع) در حق فرزندان يا در حق پدر و مادر كه بسيار هم زيباست، خوانده ميشود كه علاوه بر بار غني و معنوي كه به برنامه ميدهد، سرشار از درسهاي نهفته است. براي ارتباط محكم و درست و سرشار از احترام و آرزوهاي خوب ميان فرزندان و والدين از جمله كارهاي ديگري كه بر اين اساس انجام داديم اين بود كه ارتباط دوسويه باشد، يعني مجري مخاطب نيست! نوجوان يا جوان موفقي كه نماينده مخاطبان است در برنامه حضور دارد و مجري فقط شنونده تجربيات و پيونددهنده بخشها به يكديگر است. در مجموع قطبنما فرصتي است براي نمود انديشه مخاطب و عامل ديگري كه ميتواند كمك زيادي كند، مجري است كه بايد چشم در چشم مخاطب نگاه و با او همذاتپنداري كند.
قبول داريد نقش دكور در اين موضوع (تاثيرگذاري) خيلي پررنگ است؟
بله، قطعا همين طور است. ما در قطبنما سعي كرديم ذائقه اين گروه سني بيش از پيش ديده شود. تصاوير موجود در دكور، جوانها و نوجواناني هستند كه در حالات مختلفي چون تفكر، ورزش، نگاه عميق، سكوت پر رمز و راز و نشاط آنها را نمايان ميكنيم.
ميز مهمان، فلشهاي قطبنماست كه به نوعي بيانگر اين موضوع است كه بشر همواره به دنبال پيدا كردن راه و مسير زندگي خويش است.
عموما سعي كرديم ابزارهايي كه توجه اين حوزه را به خود جلب ميكند و نياز امروز او در حوزههاي مختلف براي فعاليت، تلاش و نشاط است در دكور حاضر باشد.
جانماز و قرآن كريم در دكور به ما يادآوري ميكند كه عبادت و درس گرفتن از كتاب آسماني، سهم بسزايي در پيدا كردن راه درست در زندگي دارد و موفقيت بدون نور و معنويت، معنايي نخواهد داشت. كما اين كه اين احساس از اعماق وجود مهمانان به زبانشان جاري ميشود. رنگ آبي دكور هم نشاني از آرامش است كه اين عامل نقش مهمي در خانواده دارد.
تصويري كه خانم هاشمي از نسل جديد بعد از گذشت سالها ارتباط با نوجوانان و جوانان دارد؟
اين نسل را در چند كلمه ميتوانم بگويم كه حساس، پر توقع و در عين حال با معرفت هستند و آنها را لايق بهترينها ميدانم.
جداي از نزديك شدن به سطح تفكراتشان و سلايق و حتي زبان گفتاري اين عزيزان، بايد براي نوجوانان و جوانان، اهميت نقش خانواده در شكلگيري يك زندگي توام با آرامش و سرشار از معنويت را برجسته كرد. بايد كمك كنيم تا باور كنند خانوادهها پل محكمي هستند كه آنان را به آيندهاي روشن وصل ميكنند و تلويزيون در اين جهت ميتواند درسهاي غني ديروز را با زبان امروز براي فردايي پراميد و مطمئن بازگو كند.
و كلام آخر؟
خدايا تنها تو را ميپرستم و تنها از تو ياري ميجويم. ما را به راه راست هدايت كن.
فرهاد نوبخت
