خوابها 3 گونهاند:
1ـ عين آنچه در خواب ميبيند در خارج هم اتفاق ميافتد.
این خواب بهترين نوع خوابي است كه ميشناسيم. كه شبيهاش در قرآن، درباره خواب حضرت ابراهيم(علیه السلام)كه حضرت اسماعيل(علیه السلام) فرزندش را ذبح ميكرد آورده شده است.
معمولاً هرچه انسان ايمانش قوي تر و انسان جديی تر باشد خواب او اعتبارش بيشتر می شود.
2ـ خوابي كه انسان ميبيند تعبير دارد.
يعني آنچه در خواب ديده شكل برزخي یک مسأله است و دنيایی و زمینی آن چيز ديگری است. مثلاً اگر ديد كه مورچه شده است يعني متكبر است. شكل برزخی معنای خاص خود را دارد و بايد به كسی كه متخصص است مراجعه كرد. اين نوع خواب هم در قرآن هست. مانند داستان حضرت يوسف و خواب عزيز مصر.
3ـ خوابي كه اعتبار ندارد. این نوع خواب بستگي به این دارد كه آدم شب چه چيزی و چه مقدار خورده باشد. و به روابط و فعاليتهای ذهنی و فكری فرد در روز بستگی دارد. در قرآن از این گونه خواب ها به اضغاث احلام(خوابهاي آشفته) تعبير شده است كه هيچ ارزشي ندارند.
حالا خود خواب ارزش دارد يا نه؟
اگر خواب اول باشد ارزش دارد. اگر خواب دوم باشد تا حدودي و اگر خواب سوم باشد اصلاً ارزش ندارد. خواب را با ميزان شرع و عقل ميسنجيم و نه چيز ديگر. اگر فرض كنيم در مورد كسي خوابی ديدم حق ندارم آبرويش را ببرم ممكن است خواستهاند چيزی را بدانيد ولي نبايد به كسيی چيزی بگوييد. ممكن است فرد گاهی از آينده، از خودش خبردار شود. اين ها چيزی نيست كه برملا شود.
هر چيزی كه در ظاهر افراد ميبينيم همان معيار ماست و ما بايد به ظواهر عمل كنيم.
خواب بعضي اوقات براي خودمان مفيد است. مثلاً من اگر پيش استادی رفت و آمد ميكنم خوابهايی را كه ديدهام از من می پرسد. به خاطر اينكه اين خوابها نشان می دهد من چه كار می كنم؟ در خودسازي يكي از چيزهايی كه كمك استاد است همين خواب است. به وسيله خوابهای شما می گويد شما چه كاره هستيد. معمولاً می تواند تا حدودي بفهمد و خود انسان هم می فهمد.
معروف است پيامبر اكرم (صلی الله علیه وآله) صبح كه با اصحاب برخورد ميكردند میفرمود: آيا نزد شما مبشّراتي هست؟ گفتند مبشّرات چيست؟ فرمود خواب خوبی است كه از آينده خبر دهد. اين نشان ميدهد كه خواب ميتواند كمك باشد.
مثلاً: كسي كه در بیداری بعضی گناه ها را انجام می دهد و یا فکر یک سری گناه ها را می کند، در خواب راحتتر گناه انجام می دهد تا بيداری.
شما هرچه به من پول دهيد محال است كه به ناموس مردم نظر کنم. آيا اين از روي تقوای من است و يا از ترس اجتماع؟ براي همين است كه بعضی افراد را می بينيد كه انسانهای محترم، با ادب و خوبی هستند اما موقعی كه امتحانِ سختتری فرا میرسد رد میشوند. اين ها انسانهای ارزانی هستند.
در خواب اين حالت را انسان میفهمد. در خواب احساس آزادی ميكند خيلی چيزها شكسته ميشود. مناصب و مسؤوليتها و القابها نيست. در اين حالت ممكن است كه به ناموس مردم نظر کند، در اين حال است كه می فهميم خيلی ايمان نداريم و خواب كمككار است.
مرحوم آيتا... شيخ عبدالكريم حائری استاد حضرت امام می فرمود: من در خواب هم با نامحرم تماس نميگيرم. يكي از بركات خواب اين است كه ميی فهمد چند مرده حلاج است چون خيلی از كارها را می شود انجام داد كه در بيرون نمی شود و وقتي در بيرون انجام نمی دهيم خيال ميكنيم آدم خوبی هستيم. ولي انگار اين خبرها نيست.
آداب خواب
كسي كه ميخواهد الهي سير كند چگونه بايد بخوابد؟
نوشتهاي از مرحوم آسيد احمد كربلايی تهرانی(از شاگردان مرحوم ملاحسينقلی همدانی از فقهای بسيار متبحّر و از انسانهای بسيار خودساخته و استاد مرحوم آسيدعلي آقاي قاضي) است كه ميفرمايد: پيش از خواب تلاش كن چند چيز را رعايت كني:
1ـ با طهارت باش: هميشه با طهارت باشيد. در روايت است كسي كه با وضو است در واقع مسلح در برابر شيطان است. گذشته از اينكه وضو نور است آدم اگر زره پوشيده باشد اگر تير بزنند فرو نميرود. قدرت دفاعي فرد بالا ميرود. آنهايي هم كه چشم برزخي دارند آدمهاي با وضو را نوراني ميبينند و آدمهايي كه وضو ندارند را تاريك ميبينند.
در روايات هست قبل از خواب فرد خود را به دستشويي عرضه كند كه براي سلامتي بدن لازم است.
2ـ رو به قبله بخواب:فرد موقع خوابيدن مستحب است رو به قبله بخوابد مانند مرده در قبر يعني سينه و صورتش به سمت قبله باشد.
3ـ باذکر و نام خدا بخوابد.
4ـ روح خود را تسليم خداوند كند.
در قرآن هست كه وقتي انسان ميخوابد روحش گرفته ميشود روح انسانياش بالا ميرود و روح حيواني باقي ميماند. اگر بخواهند برش ميگردانند وگرنه بر نميگردد.
به مقتضاي آيه شريفه در مقام تسليم روح خود به حضرت دوست جل و عَلي برآمده و بگويد:
اين جان عاريت كه به حافظ سپرده دوست روزي رخش ببينم و تسليم وي كنم
5ـ تلاوت 3 بار سوره توحيد
6ـ تسبيحات حضرت زهرا(سلام الله علیها)
7ـ اداي شكر هنگام برخواستن از خواب
مستحب است بعد از بيدار شدن سر به سجده بگذارد و بگويد:
«الحمدلله الذي ردّ عليَّ روحي لِاَحْمَدهُ و اَعْبُدَه ؛ خدايا شكر كه روحم را برگرداندي تا حمدت بگويم و بندگيت كنم».
8ـ قرائت آيتالكرسي بعد از بيدار شدن
9ـ نگاه به آسمان كردن و تلاوت اين آيات: (آيه 190ـ 194 سوره آل عمران)
اِنّ في خلق السموات والارض وَاختلاف الليل والنهار لِآياتِ لاولي الالباب
الذين يذكرون الله قياماً و قعوداً و يتفكرون في خلق السموات والارض ربنا ما خلقت هنا باطلاً سُبْحانكَ فَقِنا عذابالنار
ربّنا انّك من تُدخِلِ النارُ فَقَد اَخْزيْتَه و باللظالمين مِن انصار
ربّنا اِنّنا سَمِعْنا منادياً ينادي لِلايمان اَن آمنوا بربّكم فآمنّا
ربّنا فاغفرلنا ذُنوبنا و كفّر عنا سَيئاتنا و تَوفّنا معالابرار
ربّنا آتنا ما وعَدتنا علي رُسُلك و لا تُخذنا يوم القيامه انك لا تخلفُ الميعاد
وقتي از خواب بيدار ميشود اين آيات مستحب است خوانده شود يعني هدف از زندگي، راه و مسير خود را معين كند.
اين آيات را آيات معهوده ميگويند.
10ـ خواندن نماز شب
نماز شب روزي معنوي انسان را بسيار زياد ميكند.
