البته موضوع هدفمندکردن یارانه ها به سالیان قبل و به دو دولت کارگزاران و اصلاحات هم برمی گردد. موضوع هدفمندکردن یارانه ها اولین بار در برنامه دوم توسعه کشور مطرح شده بود. در این میان، سابقه پرداخت نقدی یارانه ها برای اولین بار به دولت کارگزاران برمی گردد؛ همان سالی که یارانه مرغ نقدی پرداخت شد، ولی به دلیل آماده نبودن زیرساختها، این طرح با شکست مواجه شد.

در هشت سال دولت اصلاحات نیز باوجود پیش بینی در برنامه توسعه ای کشور، هیچگاه برنامه هدفمندکردن یارانه ها اجرایی نشد؛ شاید به همین خاطر بود که سید محمد خاتمی رئیس جمهور سابق ایران در سال 1385 برای اولین بار پذیرفت که دولتش در هدفمندکردن یارانه ها موفق نبود.

وی در این باره در سال 1385 گفته بود:"مبلغ یارانه انرژی وحشتناک است. من نتوانستم در هدفمندکردن یارانه ها موفق شوم و متأسفم. متاسفانه این مشکل در دولت من وجود داشت و باقی ماند. به همین دلیل این مسئله را از ناکامی های دولت خود یاد کردم."

خاتمی یادآور شده بود: "سالانه ده ها میلیارد دلار یارانه انرژی پرداخت می شود که این رقم بسیار وحشتناکی است. این میزان حدود نیمی از بودجه دولت را شامل می شود، درحالی که با این میزان از بودجه می توان تامین اجتماعی نیرومندی داشت."

در عین حال، عزم دولت برای جراحی اقتصاد کشور با محوریت هدفمندکردن یارانه ها قابل ستایش است، زیرا تاخیر در هدفمندکردن یارانه‌ها طی سالیان گذشته هزینه های زیادی متحمل کشور کرده و حال پرسشی که مطرح است که اینکه شرایط فعلی برای اصلاح قیمتها مناسب است یا خیر؟

نظر اقتصاددانان

برخی اقتصاددانان معتقدند که کشور از هر نظر باید برای اجرای قانون هدفمندکردن یارانه‌ ها یا به عبارت دیگر، اصلاح قیمتها آمادگی کامل داشته باشد؛ وگرنه تبعات منفی اجرای این طرح بزرگ اقتصادی بر آثار مثبت آن غلبه خواهد کرد. به عبارت دیگر، دولت زمانی باید سوت اصلاح قیمتها را به صدا درآورد که چک لیستی از آمادگی همه جانبه در این باره تهیه کرده باشد.

تکلیف بنزین مشخص شد

به هر حال، هدفمندی یارانه ها با محوریت بنزین قرار است در فصل پائیز کلید بخورد. کارگروه تحول اقتصادی دولت با بررسی سناریوهای مختلف درباره قیمت عرضه بنزین، سرانجام اخیرا تکلیف این فرآورده سوختی را مشخص کرده است.

محمدرضا فرزین سخنگوی اقتصادی دولت در این باره با بیان اینکه نتیجه تعیین قیمت بنزین در کارگروه طرح تحول اقتصادی نهایی شده است، تاکید کرده است: اخبار مربوط به اصلاح قیمتها در زمان لازم به اطلاع مردم خواهد رسید.

اعلام ناگهانی قیمت بنزین

براساس برنامه ریزیهای انجام شده، قرار است قیمت بنزین نه هم اکنون بلکه در آستانه هدفمندی یارانه ها اعلام شود. به احتمال بسیار زیاد، ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت کشور سهمیه بنزین مهرماه را نیز اعلام خواهد کرد اما سهمیه بنزین برای آبان و آذر فعلا با اما و اگر مواجه شده است و سرنوشت آن به زمان اجرای هدفمندی یارانه ها بستگی دارد.

محمد رضا رویانیان رئیس ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت کشور با اشاره به عرضه بنزین تک نرخی پس از اجرای هدفمندی یارانه ها، گفته است: قصد داریم بنزین را با یک قیمت نیمه یارانه‌ای عرضه کنیم.

بنزین تک نرخی ؛ محتمل ترین گزینه

با این سخنان نیز مشخص می شود احتمال اینکه بنزین به صورت تک نرخی و با قیمت 400 تومان در زمان هدفمندی یارانه ها عرضه شود، بسیار بیشتر از سایر سناریوهای دیگر است.

در همین حال، محسن خجسته مهر معاون وزیر نفت در گفتگو با مهر از بنزین به عنوان استراتژیک ترین کالای کشور یاد کرده است. وی گفته است: در مجموع در شرایط فعلی با احتساب تولید 15 میلیون لیتر بنزین در واحدهای پتروشیمی امکان افزایش ظرفیت تولید این فرآورده سوختی به حدود 60 میلیون لیتر در روز وجود دارد.

گزارش مهر حاکی از آن است که در پنج ماهه نخست سالجاری بنزین عمده‌ترین کالای وارداتی کشورمان بود و با اختصاص 24/9 درصد از کل ارزش واردات و 48/15 درصد از وزن، جایگاه نخست را به خود اختصاص داده است.

از ابتدای سالجاری تاکنون به طور متوسط روزانه 66.6 میلیون لیتر بنزین در کشور مصرف شده که مصرف این فرآورده نفتی نسبت به مدت مشابه سال گذشته روزانه حدود دو میلیون لیتر کاهش یافته است.

کاهش سهمیه خودروهای شخصی از مهمترین عوامل در کاهش مصرف کل بنزین به شمار می رود اما متناسب با این کاهش مصرف، تقاضا برای دریافت بنزین آزاد 400 تومانی هم در جایگاههای سوخت افزایش یافته است.

هم اکنون قیمت هر لیتر بنزین یارانه ای 100 تومان، بنزین سوپر یارانه ای 150 تومان، بنزین نیمه یارانه ای 400 تومان و بنزین نیمه یارانه ای سوپر 550 تومان است.