و اگر عمدا به اين ترتيب عمل نكند غسل او باطل است وهمچنين اگر به سبب كوتاهى در ياد گرفتن مسائل بدين نحو عمل نكرده .

مـساله 157 - نصف ناف و نصف عورت را بايد با طرف راست بدن و نصف ديگر رابايد با طرف چپ بشويد, بلكه بهتر است تمام ناف و عورت با هر دو طرف شسته شود.

مساله 158 - اگر بعد از غسل بفهمد مقدارى از بدن را نشسته , چنانچه از طرف چپ باشد, شستن همان مقدار كافى است .

و اگر از طرف راست باشد بايد بعد از شستن آن مقدار, دوباره طرف چپ را بشويد.

و اگر از سر و گردن باشد بايد بعد از شستن آن مقدار,دوباره طرف راست و بعد طرف چپ را بشويد, هر چند مدت زيادى هم گذشته و مبطل وضو هم از او سرزده باشد.

غسل ارتماسى مـسـالـه 159 - غـسـل ارتماسى آن است كه تمام بدن به نيت غسل در آب قرار گيرد, هرچند به تدريج در آب فرو رود.

مـساله 160 - در غسل ارتماسى اگر همه بدن زير آب باشد و بعد از نيت غسل , بدن راحركت دهد غسل او صحيح است .

احكام غسل كردن

مـسـاله 161 - در غسل ارتماسى بايد تمام بدن پاك باشد ولى در غسل ترتيبى پاك بودن تمام بدن لازم نـيـست .
و اگر تمام بدن نجس باشد و هر قسمتى را پيش از غسل دادن آن قسمت آب بكشد كافى است .
مـسـالـه 162 - در غـسـل تـمـام ظـاهر بدن بايد شسته شود ولى شستن جاهايى از بدن كه ديده نمى شود, مثل توى گوش و بينى , واجب نيست .

مـسـاله 163 - اگر سوراخ جاى گوشواره و مانند آن بقدرى گشاد باشد كه داخل آن ديده شود, بايد آن را شست و اگر ديده نشود شستن داخل آن لازم نيست .

مـسـاله 164 - تمام شرطهايى كه براى صحيح بودن وضو گفته شد, مثل پاك بودن آب و غصبى نـبـودن آن , در صـحيح بودن غسل هم شرط است ولى در غسل لازم نيست بدن را از بالا به پايين بشويد, و نيز در غسل ترتيبى , لازم نيست بعد از شستن هر قسمت فورا قسمت ديگر را بشويد, بلكه اگر بعد از شستن سر و گردن مقدارى صبر كند و بعدطرف راست را بشويد و بعد از مدتى طرف چپ را بشويد اشكال ندارد.
ولى كسى كه نمى تواند از بيرون آمدن بول و غائط خوددارى كند, اگر بـه اندازه اى كه غسل كند و نمازبخواند, بول و غائط از او بيرون نمى آيد, چنانچه وقت تنگ باشد, بايد هر قسمت را فورابعد از قسمت ديگر غسل دهد و بعد از غسل هم فورا نماز بخواند.

و همچنين است حكم زن مستحاضه كه بعدا گفته مى شود.

مساله 165 - اگر در بين غسل حدث اصغر از او سرزند, مثلا بول كند, غسل باطل نمى شود.

مساله 166 - كسى كه غسل جنابت كرده , نبايد براى نماز وضو بگيرد ولى باغسلهاى ديگر نمى شود نماز خواند و بايد وضو هم گرفت .

تبيان -صانعي آيت الله العظمي يوسف