سفره نوروزی ۸۹ در شبکه اول سیمای جمهوری اسلامی ایران، برخلاف سال گذشته نسبتا کامل بود. این شبکه که سال گذشته برای اولین بار در سفره نوروزی خود هیچ مجموعه تلویزیونی را برای بینندگان پرشمارش تدارک ندیده بود، امسال با نمایش آخرین ساخته کارگردان نام آشنای تلویزیون در این سالها (سیروس مقدم) و فیلمهای جدید و گوناگون ایرانی و خارجی، جبران مافات کرد و با دستی پر و سفره ای رنگارنگ به استقبال تعطیلات نوروزی بینندگانش رفت، تا کسانی که در این ایام به هر دلیل تماشای تلویزیون را به مسافرت ترجیح دادند، چندان مغبون نباشند. به این فهرست انبوهی از برنامههای مختلف فرهنگی، سیاسی و اجتماعی و... را اضافه کنید، تا بدانید سازندگان برنامههای تلویزیونی این شبکه تلاشی ستودنی برای پر کردن برنامهها انجام دادند، هرچند که هنوز تا وضعیت مطلوب فاصله داریم...
«چاردیواری» شبکه اول در نوروز ۸۹!
«چاردیواری» عنوان سریال تلویزیونی نوروز شبکه اول سیما بود که هر شب، از این شبکه پخش میشد. اگر بیننده سریالهای تلویزیونی شبکههای سیما در این سالها باشید، حتما کارگردان «چاردیواری» را خواهید شناخت. «روز حسرت»، «پلیس جوان»، «ریحانه»، «نرگس»، «پیامک از دیار باقی» و «رستگاران»، از جمله معروف ترین آثار سیروس مقدم در تلویزیون هستند که برخی از آنها موفق شدند در زمان نمایش، نظر موافق مخاطبان تلویزیون را به خود جلب کنند. البته «چاردیواری» به لحاظ ساختار و محتوا بیش از همه به سریال «پیامک از دیار باقی» که سالهای قبل از شبکه اول سیما در ایام نوروز پخش شد، نزدیک بود. سریالی که یک بار دیگر بن بست موضوعی سریالهای تلویزیونی را، هم زمان با نمایش دیگر سریالهای نوروزی چون «زن بابا» از شبکه سوم و... به رخ مخاطبان تلویزیونی کشید. به درستی معلوم نیست چه زمانی باید از «چاردیواری» موضوعی تکراری و خسته کننده چون «ازدواج» خارج شد و مخاطبان تلویزیون را، با موضوعاتی دیگر سرگرم کرد؟ این درست که ازدواج یکی از جذاب ترین و در عین حال مهم ترین مشکلات جوانان امروز است، اما آیا نباید به فقر آزاردهنده مضامین مهم تر و حتی نبود نگاه تازه به همین موضوع، معترف بود؟ اگر آماری از تعداد آثار تلویزیونی را که هر سال در سینما و تلویزیون ایران از این موضوع ساخته میشود (بدون آن که حتی نگرش تازه ای به آن داشته باشد) گردآوری کنیم به این نتیجه میرسیم که حتی جذب مخاطب فراوان هم، بهانه مناسبی برای این همه «تکرار» نیست. باید اعتراف کرد جای سریالهای متفاوت واقعا در برنامههای تلویزیونی خالی است. در این میان، اگر از چند سریال و مجموعه تلویزیونی تا حدودی متفاوت و انگشت شمار چشم پوشی کنیم، بیشتر به نیاز ضروری عبور از این چاردیواریهای تکراری پی خواهیم برد. سریال «چاردیواری» با ادعای طرح مشکلات جوانان و صد البته ازدواج! محتوایی کاملا کمدی- اجتماعی داشت که به لطف نوشته نه چندان بی عیب و ایراد «محسن تنابنده» و «سعید آقاخانی»، توانست تا حدودی نظر موافق مخاطبان خود را به دست آورد. بازی بازیگران از نکات قوت این مجموعه بود. امیر جعفری در نقش «نادر» و آتیلا پسیانی در نقش «تقی تاکسی» در «چاردیواری» درخشش خوبی داشتند. دیگر بازیگران آن مثل بهنوش طباطبایی (مریم)، مریم امیرجلالی (آهوخانم)، سعید آقاخانی (خیری) محمد فیلی (حسن زاده) و... نیز در حد انتظار ظاهر شدند. از جمله دیگر نقاط قوت مهم سریال «چاردیواری»، باید به موسیقی متن آن اشاره کرد که تمی کاملا ایرانی (با الهام از موسیقی سنتی ایل بختیاری، ایلام و بوشهر) داشته و توسط آهنگ ساز باذوقی چون «آریا عظیمینژاد» ساخته شده بود. گرچه داستانهای سریال فراز و فرود مناسبی داشت، اما پایان خوش قابل گمانه زنی سریال و ازدواجهای پی در پی قابل پیش بینی، از جمله مشکلات مهم این سریال نوروزی بود که ردپای آن را، میتوان در آثار قبلی این کارگردان هم دنبال کرد.
پیشتازی سینمای جهان
اگر ادعا کنیم شبکه اول سیما نوروز امسال، مجموعه خوبی از آثار تلویزیونی و سینمایی ایرانی و خارجی برای پخش در نظر گرفته بود، سخنی به گزاف نگفته ایم. در میان حدود ۱۵ فیلم که برای نخستین بار از تلویزیون پخش شد، چند فیلم به دلایل مختلف واجد شرایط بسیار خوبی بود. در میان فیلمهای ایرانی به نمایش درآمده در شبکه اول هم ویژگیهای مهمی به چشم میخورد. «اخراجیهای۲» به عنوان پرفروش ترین فیلم تاریخ سینمای ایران، با هنرنمایی جمعی از ستارگان سینما توانست بسیاری از مخاطبان را با خود همراه سازد، هرچند به عقیده نگارنده در مجموع «اخراجیهای۲» در مقایسه با اخراجیها (یک) به لحاظ ساختار و محتوا، افت محسوسی داشت. اما استقبال مردمی و فروش ۷ میلیارد تومانی این فیلم در سینما، توانست «مسعود ده نمکی» سازنده آن را به عنوان یک کارگردان مخاطب شناس، به سینمای ایران معرفی کند. اما فهرست آثار سینمایی خارجی به نمایش درآمده در این شبکه نیز قابل تحسین بود. «وضعیت بازی» فیلمی خوش ساخت و جذاب با موضوعی کاملا سیاسی، به کارگردانی «کوین مک دونالد» و بازیگری «راسل کرو»، «بن افلک»، «هلن میرن» و «راشل آدامز» و... محصول سال ۲۰۰۹ میلادی و اقتباس از سریالی به همین نام بود که در ایام نوروز امسال، از شبکه اول به نمایش درآمد. «سرگذشت عجیب بنجامین باتن» نیز محصول ۲۰۰۸ میلادی و هفتمین اثر از کارگردان پرآوازه ای چون «دیوید فینچر» بود که در مراسم اسکار، نامزد ۱۰ جایزه و برنده ۳ جایزه شد.
این فیلم با بازی «براد پیت» و «کیت بلانشت» فیلم نامه ای قوی داشت که نگارش آن توسط «اریک راث» پس از «فارست گامپ» (دیگر اثر این نویسنده) موفقیتی قابل توجه برای وی بود. «۱۲ راند» اثر «رنههارلین» و بازی «جان سنا»، «اشلی اسکات» و، «استیو هریس»، فیلمی خوش ساخت و دلهره آور از این کارگردان نام آشنای هالیوود بود. اما شاید نمایش فیلم «دشمن مردم» ساخته «مایکل مان» محصول سال ۲۰۰۹ با بازی «جانی دپ»، «کریستین بیل» و «ماریون کوتیلار» و...، نیز از جمله آثار قابل توجه سینمای جهان بود که نمایش آن از تلویزیون، برای خیلی از دوستداران سینما راضی کننده بود. این فیلم که داستان زندگی «جانی دلینجر» سارق و گنگستر معروف آمریکا در دهه ۳۰ میلادی را روایت میکند، با بازیهای درخشان و کارگردانی «مایکل مان» در ایام نوروز میهمان خانههای مردم شد تا در کنار نمایش آثار مختلف سینما، مخاطبان جدی تر تلویزیون نیز از آخرین ساختههای سینمای جهان بی نصیب نمانند. این مجموعه جالب، البته میتوانست با نمایش فیلم اسکاری سال ۲۰۱۰ میلادی از جمله «گنجه درد» یا «ضامن» تکمیل شود که مطمئنا نمایش آن همراه با ارائه تحلیلهای منتقدان (ضمن بیان برخی مشکلات محتوایی) میتوانست این بسته فرهنگی را کامل تر کند.
دیگر برنامههای سرگرم کننده
در مجموع سایر برنامههای نمایشی شبکه اول تلویزیون در ایام نوروز، تا حدودی سرگرم کننده بود. از جمله برنامههای جالب این شبکه مسابقه ای سرگرم کننده و دیدنی بود که در زمینه اطلاعات مختلف اجتماعی، فرهنگی و عمومی، هر شب در ساعات پایانی پخش میشد. مسابقه ای به نام «با هم» با مجری گری مجری پرسابقه این شبکه «محمود شهریاری» و شرکت کنندگانی نام آشنا از عرصه ورزش و هنر که سبک جدیدی از مسابقات تلویزیونی بود. البته پخش هم زمان آن با مجموعه تلویزیونی «زن بابا» از شبکه سوم و تکرار نشدن آن در ساعات دیگر از جمله نکات ضعف آن به حساب میآمد. از مستندهای زیبای این شبکه نیز نباید غافل شد که تقریبا هر روز، علاقه مندان خود را در ساعاتی خاص سرگرم میکرد.
