فرش‌های شسته شده از بالای پشت بام خانه‌های شهر آویزان می‌شوند، پنجره‌ها‌ ‌بی‌پرده می‌شوند، ده‌ها نفر را می‌ببینی كه بالای‌ ‌نردبان رفته‌ و شیشه‌ها و دیوارها را تمیز می‌كنند. این سنت زیبا گاه در اثر عدم‌رعایت نكات ایمنی و سلامتی تبدیل به عاملی می‌شود كه سلامت اعضای خانواده به‌ویژه خانم‌ها را در معرض خطر قرار می‌دهد.

بیماری‌های تنفسی، كتف درد، گردن درد، مسمومیت‌ها، كمردرد، سوزش و خارش پوست دست و ... از جمله رایج‌ترین عواقب و پیامدهای خانه تكانی غیراصولی و نادرست است. این مطلب توصیه‌های متخصصان است كه با درنظرداشتن نكات خیلی ساده می‌توان خانه تكانی ایمنی داشته باشیم بدون آنكه به سلامتی ما لطمه‌ای وارد شود و مجبور نباشیم كه ایام نوروز را با كلكسیونی از انواع بیماری‌ها شروع كنیم.

آسیب‌های تنفسی و مخصوصاً آسیب به حنجره، به‌دلیل استفاده بی‌رویه و عدم‌رعایت نكات ایمنی در استفاده از مواد سفیدكننده و پاك‌كننده‌های شیمیایی در اسفند ماه شایع‌تر از همیشه است.

بدترین شیوه استفاده از مواد پاك‌كننده و شوینده این است كه آنها را با آب گرم مخلوط كنند و یا از آنها در محیط‌های بسته‌ای كه بخار آب وجود دارد، استفاده كنند.

در واقع پیشنهاد این است كه از مواد شوینده و پاك كننده‌ای استفاده شود كه آسیب كمتری می‌رساند، مثلاً استفاده از پودرهای شوینده كه آنزیم هم دارد، بسیار امن‌تر از استفاده ازمواد سفیدكننده‌ای است كه بخار دارند. در كل مواد شوینده شیمیایی را كه بخار می‌كند، از برنامه تمیزكاری حذف كنید، مگر آنكه در جایی باشید كه جریان سریع هوا، بخارات را پراكنده می‌كند. در غیراین صورت هر چقدر هم كه احتیاط كنید، باز هم احتمال آسیب وجود دارد.

اولین و بهترین اقدام پس از بروز اختلال، قرار گرفتن در معرض جریان هواست، چرا كه استنشاق هوای تازه، تنفس را تسهیل می‌كند و باعث ایجاد آرامش می‌شود. خوردن شیر نیز در این روزها توصیه می‌شود، چرا كه مواد شوینده‌ای نظیر وایتكس، علاوه بر آسیب‌ رساندن به ریه و حنجره، مسمومیت‌های داخلی را هم باعث می‌شود.

مواد شیمیایی فوق الذكر دارای تركیبات آلی فراری هستند كه به سرعت در فضا منتشر شده و دارای اثرات سوء متعدد از جمله سوزش چشم و آلرژی‌های مختلف تا سرطان هستند. بهترین اقدام برای مسمومان ریوی، خروج سریع فرد از محل سربسته و استفاده از هوای آزاد و تماس با اورژانس جهت تجویز اكسیژن و مصرف داروهای ضدالتهابی‌ ‌است.

زنان خانه‌دار از مصرف مواد شوینده در فضاهای بسته خودداری ‌كنند و ‌ماسك‌های تنفسی و دستكش حتما مورد استفاده قرار بگیرد. ضمنا از یاد نبریدكه یكی ازخطرات نظافت نوروزی، برق گرفتكی در اثرشست‌وشوی لوازم برقی مانند لوستر، چراغ‌ ‌روشنایی كلید برق و... است، لازم است اول برق وسیله برقی را قطع كنید و بعد آن را تمیز كنید.

حملات آسمی‌

حملات بیماری آسم از جمله مواردی است كه در شب عید در اورژانس‌ها زیاد دیده می‌شود. امروزه اغلب زنان برای شست‌وشوی سرویس‌های بهداشتی خود از مایع‌های شیمیایی‌ ‌نظیر انواع سفید‌كننده‌ها‌ ‌و جوهر نمك استفاده می‌كنند و از آنجا كه سرویس‌های‌ ‌بهداشتی در فضای بسته و كوچك قرار دارد قرار‌گرفتن زیاد در این فضاهامی‌تواند آسیب زیادی را به ریه افراد وارد كند‌.‌ همچنین استفاده از این شوینده‌ها باعث تشدید بیماری در افراد مبتلا به بیماری آسم می‌شود.

به هنگام استفاده‌ ‌از شوینده‌های شیمیایی، استفاده از ماسك بسیار ضروری است اما وجود هواكش و بازكردن‌ ‌پنجره‌ها در این زمینه، می‌تواند تا حد زیادی از بروز آلرژی‌ها جلوگیری‌ ‌كند‌.

كمردرد

بدون شك كمردرد بزرگ‌ترین مشكلی است كه زنان خانه‌دار هنگام خانه تكانی با آن مواجه می‌شوند. معمولا كمردرد روزهای آغاز سال نو، خانم خانه را آزار می‌دهد. جابه‌جا كردن و یا بلند كردن اجسام سنگین بدون رعایت اصول صحیح، مهم‌ترین عامل ابتلا به كمر درد است كه گاه تا آخر عمر فرد‌ مبتلا‌‌ را ‌رنج می‌دهد.

در این ایام خانم‌ها فشار مضاعفی به جسم خود‌ وارد می‌آورند، درصورتی كه با یك برنامه‌ریزی صحیح می‌توان قدم به قدم تمام امور مربوط به نظافت و تمیز كردن منزل را بدون به خطر انداختن سلامت و تندرستی جسم انجام داد.

برای آنكه دچار كمردرد نشوید بهتر است هنگام برداشتن اجسام از روی زمین و یا جابه‌جا كردن آنها، پشت خود را صاف نگه دارید و قوز نكنید بلكه زانوها را خم كرده و برای تحمل وزن جسم به عضلات پای خود تكیه كنید.

این كار موجب می‌شود فشار ناشی از وسایل سنگین به‌جای كمر به مفصل ران منتقل شده و از گرفتگی‌های عضلانی و دردهای ناگهانی عضلات به‌ویژه كمر جلوگیری‌ ‌شود. همچنین اگر جسم سنگینی را از زمین بلند كرده‌اید، برای چرخش به جهت خاصی، هرگز بالاتنه خود را از محل كمر به آن سمت نچرخانید، بلكه تمام بدن را از محل پاها به آن سمت برگردانید.

متخصصان توصیه می‌كنند اشیای سنگین را به سرعت و با یك حركت سریع و ناگهانی از روی زمین بلند نكنید. هرگز در حالی كه جسم دیگری را  با یكی از دست‌هایتان بلند كرده‌اید، سعی نكنید با دست دیگر جسم سنگین دیگری را بلند كنید.اگر اصرار دارید هر دو بار را همزمان حمل كنید، ابتدا باری را كه در دست دارید زمین بگذارید و سپس هر دو جسم را به‌طور همزمان و با هم بلند كنید.

حساسیت‌های پوستی

هیچ خانمی‌دوست ندارد در ایام عید پوست ترك خورده یا حساسیت پوستی داشته باشد. دستكش در این موارد نقش بسیار مهمی‌دارد. سعی كنید تا آنجا كه ممكن است از تماس مستقیم دست‌ها با انواع مواد شوینده و پاك‌كننده خودداری كنید. اكثر مواد شوینده ازPH استاندارد برخوردار نیستند و به همین دلیل می‌توانند سبب تحریك پوست دست شوند. اگر پوست حساسی دارید بهتر است ابتدا یك دستكش نخی و سپس روی آن یك دستكش لاستیكی دست كنید؛  زیرا گاهی اوقات پوست به لاستیك دستكش حساسیت نشان می‌دهد.

سقوط آزاد

گاهی در صفحه حوادث خبر ناخوشایند سقوط مرد خانواده را به همراه فرش از پشت بام می‌خوانیم. بررسی‌ها نشان می‌دهد میزان حوادث و‌ ‌سقوط ‌از ارتفاع در این ایام‌ ‌افزایش می‌یابد‌. ‌دست شكسته و پای شكسته از صحنه‌های تكراری روزهای خانه تكانی است.

البته تنها پشت بام خطر ندارد، نردبان نامطمئن هم به همان اندازه می‌تواند خطرناك باشد. درصورت استفاده از نردبان یا چهار‌ ‌پایه باید از سطح اتكای آن با زمین كاملا مطمئن شد و از نوع استاندارد و نردبان دو‌ ‌طرفه استفاده كرد. كارشناسان ایمنی توصیه می‌كنند كه در زمان پاك‌ ‌كردن شیشه و پنجره‌های منزل احتیاط لازم ضروری است و از رفتن روی نرده‌ها یا‌ ‌قرنیزها باید جداً خودداری كرد‌.